Od tego zależy, gdzie urządzenie da się zamontować, jaki ciężar podniesie i ile miejsca zajmie. W tym przeglądzie porządkujemy podziały, które stosują producenci i Urząd Dozoru Technicznego, i pokazujemy, jak przełożyć je na wybór suwnicy do konkretnej hali lub placu.

Co to jest suwnica i czym różni się od żurawia?

Suwnica to dźwignica pracująca w ruchu przerywanym, której mechanizm podnoszenia - wciągnik lub wciągarka - przemieszcza się po konstrukcji nośnej poruszającej się po torach. Ładunek może poruszać się w trzech kierunkach, a każdy z nich obsługuje osobny napęd. Mechanizm podnoszenia unosi i opuszcza hak lub inny chwytak, wózek z wciągnikiem jeździ w poprzek hali wzdłuż dźwigara, a cała suwnica przemieszcza się wzdłuż toru jezdnego, czyli wzdłuż hali lub placu.

Te trzy osie tworzą prostopadłościan roboczy, ograniczony rozpiętością mostu, długością toru i wysokością podnoszenia. Żuraw działa inaczej: ma wysięgnik, który obraca się wokół słupa lub punktu mocowania, więc obsługuje pole w kształcie koła lub jego wycinka. Dlatego suwnicę wybiera się do obsługi całej nawy, a żuraw słupowy czy przyścienny - do jednego stanowiska pracy. Ruch przerywany oznacza z kolei, że suwnica pracuje cyklami: chwyta ładunek, przenosi go, odkłada i wraca po następny. Tym różni się od przenośnika, który transportuje materiał bez przerwy.

Każdą suwnicę opisują trzy podstawowe parametry: udźwig (Q), rozpiętość (L, odległość między osiami szyn) i wysokość podnoszenia (H). Na tabliczce znamionowej spotkamy też zapis dwuczłonowy, np. Q = 20/5 t - oznacza on hak główny o udźwigu 20 t i hak pomocniczy 5 t.

Rodzaje suwnic według konstrukcji nośnej

Podział konstrukcyjny jest najczęściej stosowany i to od niego zaczyna się każda rozmowa o nowym urządzeniu. Wyróżniamy sześć podstawowych typów.

Suwnice pomostowe natorowe i podwieszane

Suwnica pomostowa ma most złożony z jednego lub dwóch dźwigarów i dwóch czołownic z kołami jezdnymi. W wersji natorowej koła toczą się po szynach ułożonych na górnych pasach belek podsuwnicowych, opartych na słupach hali lub osobnej estakadzie. To najpopularniejszy układ w halach produkcyjnych: pozwala na duże udźwigi i rozpiętości, a suwnica pomostowa natorowa w wersji dwudźwigarowej obsługuje ładunki kilkudziesięciotonowe.

Suwnica podwieszana jeździ po dolnych półkach torów zawieszonych pod konstrukcją dachu. Nie potrzebuje słupów ani belek podsuwnicowych, a czołownice mogą wystawać poza tor, co poprawia dojazd haka do ścian. Ogranicza ją nośność stropu – stosujemy ją głównie przy udźwigach do kilku ton i w obiektach, gdzie strop zaprojektowano z myślą o takim obciążeniu.

Suwnice bramowe, półbramowe, wspornikowe i kolumnowe

Suwnica bramowa ma most oparty na dwóch podporach, które jeżdżą po szynach ułożonych na poziomie gruntu lub posadzki. Sprawdza się na placach składowych, bocznicach i w halach bez estakady. Suwnica bramowa wymaga przy tym wolnego pasa wzdłuż torowiska i zabezpieczeń przeciwwiatrowych, jeśli pracuje na zewnątrz. Most może mieć wysięgi wystające poza podpory – dzięki nim hak sięga nad naczepę stojącą obok toru, co skraca przeładunek z placu na samochód. Podobnie jak pomostowe, bramowe występują w wersji jedno- i dwudźwigarowej, a przy dużych rozpiętościach jedna podpora bywa wahliwa, żeby konstrukcja kompensowała odkształcenia termiczne i nierówności toru.

Suwnica półbramowa łączy oba rozwiązania: jedna strona mostu jeździ po torze na estakadzie lub ścianie, druga po szynie w posadzce. Suwnica wspornikowa (konsolowa) ma wysięgnik przymocowany do wózka jeżdżącego po torze na ścianie lub słupach i obsługuje pas stanowisk wzdłuż hali, pod pracującą wyżej suwnicą pomostową. Suwnica kolumnowa to odmiana pomostowej z pionową kolumną, stosowana na kompaktowych stanowiskach montażowych.